Lean Sixsigma logo

Cause-and-Effect diagram (template)

Wat is  een Cause-and-Effect Diagram?

Het visgraatdiagram (ook wel bekend als Ishikawadiagram, fishbone diagram, herringbone diagrams of cause-and-effect diagrams) is een tool die gebruikt wordt om problemen in kaart te brengen. Deze eenvoudige methode is ontwikkeld door Kaoru Ishikawa voor het verbeteren van de productieprocessen en bijbehorende kwaliteitscontrole. Tegenwoordig wordt de Cause-and-Effect Diagram ook vaker toegepast in bijvoorbeeld de dienstverlening (service industry).









Het grote voordeel van de fishbone diagram is de visuele weergaven van de relatie tussen een uitkomst (probleem, statement) en alle factoren die van invloed zijn op deze uitkomst.

Voorbeeld van een Cause-and-Effect diagram

fishbone_diagram_ishikawa_cause_and_effect_diagramDeze Cause-and-Effect diagram is als Pdf-file eenvoudig te downloaden via de link onderaan deze pagina.

Wanneer gebruik je een Cause-and-Effect Diagram?

Het opstellen van een Cause-and-Effect Diagram kan nuttig zijn wanneer een organisatie:

  • Opzoek is naar de mogelijke oorzaak/oorzaken of basis reden met betrekking tot een specifiek proces, uitkomst, probleem of situatie;
  • Maakt relaties en interacties tussen verschillende oorzaken zichtbaar met betrekking tot specifiek proces;
  • Het analyseren van bestaande problemen met als doel het initiëren van corrigerende maatregelen;
  • Om meer inzicht te krijgen in een proces en de kennis van de medewerkers te vergroten;
  • Identificeren van gebieden waar aanvullende activiteiten (verbeteringstrajecten) opgestart kunnen worden.

Wat zijn de voordelen van een Cause-and-Effect Diagram?

  • Helpt een organisatie om root causes (oorzaken) te identificeren;
  • Een interactieve tool die inbrengen van een groep aanmoedigt;
  • Gebruikt een eenvoudig, duidelijk en makkelijk te lezen formaat;
  • Vergroot kennis van het proces, probleem of situatie.

Stappenplan voor het opstellen van een Cause-and-Effect Diagram:

Stap 1: Bepalen en definiëren onderwerp

  • Identificeer en beschrijf de uitkomst (probleem, situatie, proces, uitkomst);
  • Bepaal het onderwerp;
  • Gebruik operationele definitie;
  • Definieer een korte zin/statement.

Stap 2: Voorbereiding van de Fishbone

  • Gebruik een Whiteboard of groot formaat papier en breng hier de visgraatdiagram op aan;
  • Teken een horizontale lijn met een pijl die naar rechts wijst;
  • Aan de rechterkant van de pijl schrijf je de korte beschrijving van het uitkomst zoals je deze bij stap 1 hebt gedefinieerd;
    • Voorbeeld: Projecten geven niet het gewenste resultaat.

Stap 3: Selecteren categorieën

  • Selecteren van de standaard categorieën voor de cause-and-effect diagram.

Afhankelijk van de gedefinieerde uitkomst zijn er standaard categorieën die gebruikt kunnen worden.

  • 3Ms en P: Methods, materials, machinery en people
  • 4Ps : Policies, procedures, people en plant
  • 8Ms: Machine, Method, Material, Man Power, Measurement, Management, Maintenance & milieu/mother nature.
  • 8Ps: Product/Service, Price, Place, Promotion/Entertainment, People, Process, Productivity & Quality
  • 4s: Surroundings, Suppliers, Systems, Skills

Op basis van de gekozen standaard categorieën kan de visgraatdiagram nu verder aangevuld worden. (zie voorbeeld Fishbone_template_productie)

Stap 4:Identificeren oorzaken

Nu is het zaak om de primaire oorzaken te identificeren die bijdrage aan de uitkomst.
Laat iedereen mogelijke oorzaken bedenken en plaats deze onder een of meerdere categorieën.
Wanneer een oorzaak onder meerdere categorieën geplaatst kan worden moet dit ook worden gedaan.

Stap 5: Kern van oorzaak bepalen

Om er zeker van te zijn dat de kern van de oorzaak of oorzaken duidelijk wordt is het belangrijk om de 5Why-techniek toe te passen.









Voorbeeld van gebruik van de “5-Why” techniek voor het achterhalen van de daadwerkelijke oorzaak:

  • Vraag:
  • Waarom rijdt de chauffeur in de verkeerde versnelling?
  • Antwoord:
  • Omdat de chauffeur de motor niet hoort.
    • Vraag:
    • Waarom hoort de chauffeur de motor niet?
    • Antwoord:
    • Omdat de radio veel te hard staat.
      • Vraag:
      • Waarom staat de radio zo hard?
      • Antwoord:
      • Omdat de chauffeur doof is.

Stap 6: Analyse van resultaten

Nadat jullie tevreden zijn over de gevonden primaire oorzaken en secundaire oorzaken is het tijd om de resultaten te analyseren.

Het doel van de analyse is om te bepalen wat de vervolgacties zijn. Omdat een Cause-and-Effect diagram alleen mogelijke oorzaken identificeert kan het nuttig zijn om een Pareto Chart te gebruiken om te bepalen waarop de focus of aandacht gericht moet worden.

Let bij de analyse op:

  • Zijn de oorzaken per categorie in balans;
  • Zijn er terugkerende oorzaken bij de verschillende categorieën;
  • Identificeer de oorzaken waar je als organisatie zelf actie op kan ondernemen.

Beschikbare gratis downloads op deze pagina:

Download dit uitgewerkte Cause and Effect diagram m.b.t. kleiner worden marktaandeel. (Pdf-format)

Download onze gratis template van een Cause-and-Effect diagram via deze link. (excel-format)

Create, Communicate and Contribute.